Changing Democracies reist door Europa met verhalen over democratie, de overgang van dictaturen vroeger en wat er vandaag verbeterd moet worden. Van 2 t/m 27 maart is de expositie en ontmoetingsplek in de Bibliotheek Terborg.

Ontmoet 31 getuigen uit 10 landen, ontdek hun dromen en teleurstellingen, en deel je eigen ideeën in de interactieve installaties zoals de PosterMaker en de Balancing Exercise. Wat werkt goed, wat ontbreekt, en wat moet beter in onze democratie?

Changing Democracies
Democratie is nooit af. Het is een voortdurend proces van aandacht, zorg en kritiek. Het Europese project Changing Democracies onderzoekt hoe mensen in verschillende landen de overgang naar democratie hebben beleefd, én wat volgens hen vandaag ontbreekt, verbeterd moet worden of juist goed werkt. Hun ervaringen en reflecties laten zien dat democratie niet vanzelfsprekend is, maar steeds opnieuw vorm moet krijgen.

Die verhalen komen samen in de Travelling Workshop – een pop-up expositie en ontmoetingsplek die door Europa reist. Het is een plek waar bezoekers niet alleen luisteren, maar ook zelf deelnemen, reageren en in gesprek kunnen gaan.

De Reizende Werkplaats wordt gemarkeerd door de ‘PlayGround’. Een vloer vol pijlen en paden nodigt je uit om regels te verzinnen of juist te veranderen. Het speelveld fungeert als kruispunt, waar je in gesprek kunt gaan met anderen. Gesprekken ontstaan vaak vanuit prikkelende stellingen, zoals: “Democratie is het beste politieke systeem voor iedereen” of “Alleen een sterke leider kan de crises oplossen.”

Daarna ontmoet je in de Story Collection de mensen die centraal staan in het project. Op posters en schermen vertellen 31 getuigen uit 10 landen over hun ervaringen met systeemveranderingen: van dictatuur naar democratie, of van het ene land naar het andere. Sommigen vertellen over hun hoop en dromen, anderen over teleurstellingen of worstelingen. Zoals Lisbeth uit België: “Je kunt niet leven zonder hoop, zonder vooruit te kunnen kijken.” Of Jiří uit Tsjechië: “Democratie gaat niet over verkiezingen. Verkiezingen vinden ook plaats in totalitaire regimes.”

In veel Oost- en Zuid-Europese landen gaat het om herinneringen aan een overgang naar democratie. Maar in Nederland en België klinkt een ander perspectief: daar delen vooral ‘nieuwkomers’ hun ervaringen en benoemen zij wat er ontbreekt of niet goed gaat in onze democratie. Zo vertelt Amir hoe het is om jarenlang ongedocumenteerd te leven in een land dat vrijheid en gelijkheid hoog in het vaandel draagt, en spreekt Jeangu zijn verbazing uit over het gebrek aan bewustzijn rond het koloniale verleden.

Na het luisteren en kijken komt de vraag terug bij jezelf. In de PosterMaker kun je je eigen idee over democratie verwoorden en omzetten in een poster. Zo voeg jij je stem toe aan de collectie die met de ‘Traveling Workshop’ door Europa reist. Wie liever iets meeneemt, kan kiezen uit de set kaarten: kaarten met uitspraken van de geïnterviewden, om thuis verder over na te denken of met anderen te delen.

Tot slot wacht de Evenwichtsoefening – een toren die je misschien doet denken aan een spelletje toren van Pisa. Op de blokken kun je begrippen schrijven die jij belangrijk vindt voor een democratie: vrijheid, gelijkheid, solidariteit, rechtvaardigheid of misschien iets heel anders. Je mag blokken toevoegen of proberen weg te halen, maar pas op: de balans is fragiel. De toren staat symbool voor democratie als een voortdurende evenwichtsoefening. Wat voor de één vanzelfsprekend is, kan voor de ander overbodig of zelfs bedreigend zijn. Door samen te bouwen en te discussiëren, wordt duidelijk welke waarden cruciaal zijn om een samenleving overeind te houden. En als de toren instort? Dan begin je gewoon opnieuw – precies zoals democratie steeds opnieuw vorm moet krijgen.